اجمالي داشته باشد كه يا سجده بجا أورده يا تشهد بدون تعيين ان با شك در ديگرى پس اگر بعد از دخول در قيام شك كند اعتنا بان نكند واگر پيش از دخول باشد بايد هر دو را بجا أورد زيرا در هر دو شك دارد ومحل انها باقي است وبعد از اتمام نماز اعاده ان واجب نيست هر چند أحوط است ( نوزدهم ) اگر يقين كند كه يا از ركعت سابق يك سجده ترك كرده يا از اين ركعت تشهد پس اگر در حال جلوس باشد وهنوز داخل قيام نشده باشد بايد تشهد بخواند ونماز را تمام كند وچيزى بر أو نيست واگر در حال برخواستن يا بعد از دخول در قيام باشد بايد بگذرد ونماز را تمام كند وقضاء هر دو را با سجده سهو بجا أورد وأحوط آن است كه نماز را نيز اعاده كند ومحتمل است كه واجب باشد برگردد براي تدارك تشهد وبعد از اتمام نماز قضاء سجده تنها با سجده سهو بجا أورد وعلاوة أحوط اعاده ان است ( بيستم ) اگر يقين كند يك سجده يا از اين ركعت ترك كرده يا از ركعت سابق پس اگر هنوز داخل تشهد نشده يا انكه هنوز شروع بقيام نكرده يا شروع كرده ولكن بحد قيام نرسيده باشد بايد برگردد وسجده را بياورد زيرا كه محل ان باقي است وچيزى بر أو نيست بجهة انكه شك در اوردن سجده نسبت بركعت سابقه شك بعد از محل است واگر شك أو بعد از دخول در تشهد يا قيام باشد بگذرد ونماز را تمام كند وقضاء سجده را با دو سجده سهو بعمل أورد ومحتمل است كه در اين صورت لازم باشد براي تدارك سجده اين ركعت برگردد ونماز را تمام كند وقضاء سجده را با دو سجده سهو بجا أورد وبر هر دو تقدير أحوط اعاده نماز است نيز ( بيست ويكم ) اگر يقين كند كه يا جزء مستحبى را ترك كرده مثل قنوت يا انكه جزء واجبي را ترك كرده چه ركن باشد يا مثل سجده وتشهد باشد كه بر فرض فوت قضاء ان لازم باشد يا از اجزائى باشد كه نقصان ان موجب سجده سهو باشد نماز أو صحيح است وچيزى بر أو نيست وهم چنين اگر يقين كند كه يا جهر واخفات را ترك كرده يا بعض اجزاء واجبه را كه نماز أو صحيح است وچيزى بر أو نيست زيرا كه ترك جهر واخفات بدون تعمد اثر ندارد پس شك أو نسبت بطرف ديگر مثل شك بدوي است ( بيست ودويم ) اگر يقين كند كه در فريضة يا ركنى را زياد كرده يا كم كرده اشكالى در بطلان نماز نيست اما در نافله چنين شكى مبطل ان نيست زيرا كه زيادة ركن در ان متغفر است ونقصان ركن مشكوك است بلى اگر يقين كند كه يا ركوع را از ان كم كرده يا دو سجده را در اين صورت باطل است بخلاف انكه علم اجمالي